Bespiegelen.

Hendrik Jan Hunneman is beeldend kunstenaar. Iets meer nauwgezet zou je hem kunnen typeren als een kunstenaar die ruimtelijk werk maakt. En wanneer je nog specifieker bent: een kunstenaar die zich onderscheidt door het maken van ruimtelijk werk met architectonische connotaties. Werk van Hunneman oogt echter alleen op het eerste gezicht (door zijn gebruik van industriële materialen) functioneel. 

In Arnhem realiseerde hij in 2007 een werk in de openbare ruimte. Op twee façades van een van de vleugels van de nieuwbouw van de psychiatrische instelling De Braamberg bracht Hunneman 1650 RVS spiegels aan. De ronde spiegelende elementen hebben verschillende groottes, in totaal 52 verschillende diameters, die variëren in doorsnee van 34 millimeter tot 184 millimeter. Het raster van gepolijste RVS platen beslaat volledig de kopse kant van de vleugel en een eerste, relatief, klein deel van de zijzijde. De dichtheid binnen het raster van spiegels neemt toe naar de hoek van het gebouw, daar waar de twee façades, uit voornamelijk lichte baksteen opgebouwd, elkaar ontmoeten.

De Braamberg ligt, prachtig gelegen, op een heuvel in een idyllische, bosrijke omgeving.
Een voor de hand liggende reactie op het werk zou kunnen zijn dat we al genoeg spiegeldozen in het Nederlandse landschap ontwaren. Wanneer je langs de snelweg zoeft schieten de bouwblokken vol spiegelramen vaak aan je voorbij. Deze spiegelingen hebben totaal geen zeggingskracht. Er wordt slechts gespiegeld. Maar niemand weet wat er nu precies gespiegeld zou moeten worden. Passanten hebben overigens ook geen tijd de spiegeling nader te onderzoeken. ‘Bouw met effectbejag, maar zonder karakter’, luidt de veelgehoorde kritiek! Ook het gebouw van De Braamberg heeft een vrij zakelijk en niet erg uitgesproken karakter. Het verraadt weinig van zijn functie en zegt niets over de plek waar het staat. Hunneman heeft hier op subtiele wijze verandering in aangebracht. Het deel van het gebouw dat hij heeft bewerkt lijkt zich te transformeren en wel zodanig dat het zich niet onderscheidt van de landschappelijke omgeving maar er juist mee samenvloeit. De spiegelende velden op de facades doen zich van afstand voor als een fotografische drager, een weergave van zijn directe omgeving. Dichterbij gekomen ervaar je meer het gefragmenteerde van het beeld: de spiegelende elementen zijn los van elkaar geplaatst. De kijker ervaart de tussenruimtes op een bepaald moment echter niet meer en ondergaat een filmische ervaring. Hij last de spiegelende beelden in zijn brein aaneen. De beelden krijgen zodoende ook een bewegend karakter. Het gebouw van De Braamberg dynamiseert dankzij de spiegelende ingreep zijn omgeving.
Een aantal beeldend kunstenaars heeft gedurende de laatste jaren hun eigen werkelijkheid, met behulp van zelf gemaakte films, op bestaande gebouwen geprojecteerd. Hunneman laat hier juist het gebouw de schoonheid van het omliggende landschap projecteren op de passanten. Deze ervaren op hun beurt de omgeving in verdichte en intensieve vorm.

Wanneer de zon schijnt en in een bepaalde hoek ten opzichte van het gebouw staat ontstaan er allerlei lichtreflecties die patronen op de grond tekenen. Deze werking ontdoet dit project van de status van het louter aanbrengen van gevelbekleding. Lichtreflectie is per definitie immaterieel en dit zelfde geldt in feite ook voor het fenomeen spiegel. Er is geen gebruiksvoorwerp dat zoveel magie herbergt en zo veel symboliek in zich draagt.
Alice betrad via de spiegel Wonderland: een onuitputtelijke bron van verbeelding.
Binnen het perspectief van cultuur genereert ‘de spiegel’ naast schoonheid ook niet nader
te duiden ruimtes. Ruimtes die betekenisvol zijn in het inzichtelijk maken van het onbenoembare.
In de psychiatrische sector is de spiegel, of beter gezegd, het spiegelen zeer van belang. De spiegel heeft bijna een iconische waarde ten aanzien van het in beeld brengen van schizofrenie.
Hunneman heeft een tweede huid aangebracht. Het gebouw trekt zich terug achter haar nieuwe huid; het transformeert tot een andere en in al zijn veelvoud, puur reflecterende werkelijkheid. Deze werkelijkheid kun je zowel vertalen naar bewoners als ook begeleidend personeel van De Braamberg.
Tenslotte: De titel van het werk luidt “Reminders of the moon”. De spiegelende RVS elementen hebben inderdaad de ronde vormen van een perfect volle maan. De maan leidt tot ontelbare bespiegelingen over heden en verleden. Wanneer ze in volle vorm gereflecteerd wordt in het werk van Hunneman en haar licht over de idyllische omgeving kaatst leidt dit ongetwijfeld tot zekere vormen van extase bij passanten. Misschien zet het wel aan tot het zingen van een liedje.

David Stroband 2008